Tatlı Tehlike: Gut Hastalığında Unutulan Suçlu Fruktoz

Karadeniz Teknik Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren KTÜ Radyo TV tarafından hazırlanan “Akademika” programında, “Tatlı Tehlike: Gut Hastalığında Unutulan Suçlu Fruktoz” başlığı ele alındı. Programın moderatörlüğünü Yasemin AYYILDIZ üstlenirken, konuya ilişkin bilimsel değerlendirmelerde Doç. Dr. Elif AYAZOĞLU DEMİR yer aldı.

Programda gut hastalığı, halk arasında bilinen “kralların hastalığı” veya “zengin hastalığı” nitelemesinin ötesinde, metabolik temelleriyle ele alındı. Doç. Dr. Elif AYAZOĞLU DEMİR, gutun esas olarak kandaki ürik asit düzeyinin yükselmesi sonucu eklemlerde kristal birikimiyle ortaya çıkan inflamatuar bir hastalık olduğunu vurguladı.

Ürik asit artışının nedenlerine değinen AYAZOĞLU DEMİR, vücudun purin metabolizması sonucunda oluşan bu bileşiği yeterince atamaması veya aşırı üretmesi durumunda patolojik sürecin başladığını ifade etti. Bu bağlamda özellikle beslenme alışkanlıklarının belirleyici rol oynadığına dikkat çekildi.

Programın odak noktalarından biri ise glikoz ve fruktoz metabolizması arasındaki fark oldu. Fruktozun karaciğerde farklı bir biyokimyasal yol izlediğini belirten AYAZOĞLU DEMİR, bu süreçte hızlı ATP tüketimi ve buna bağlı olarak ürik asit üretiminin arttığını ifade etti. Özellikle mısır şurubu içeren içeceklerin bu mekanizmayı tetikleyerek gut riskini artırabileceği vurgulandı.

“Meyve şekeri” kavramına da açıklık getiren programda, doğal meyve tüketimi ile işlenmiş fruktoz kaynaklarının ayrıştırılması gerektiği belirtildi. Kontrollü ve dengeli meyve tüketiminin genellikle risk oluşturmadığı, ancak aşırı tüketim ve özellikle işlenmiş fruktoz içeren ürünlerin dikkatle değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

İnsülin direnci ile gut arasındaki ilişkiye de değinilen yayında, metabolik sendrom bileşenlerinin birbirini tetikleyebildiği ve bu durumun hastalığın seyrini ağırlaştırabileceği ifade edildi.

Programın sonunda, gut hastalarının ve risk grubundaki bireylerin beslenme düzenlerinde yapmaları gereken değişikliklere de yer verildi. Şekerli ve işlenmiş gıdaların azaltılması, su tüketiminin artırılması ve dengeli bir diyetin benimsenmesi önerildi. Ayrıca gutun yalnızca bir eklem hastalığı olmadığı, sistemik etkileri olan metabolik bir rahatsızlık olduğu vurgulanarak farkındalık çağrısı yapıldı.