Tatlı Tehlike: Gut Hastalığında Unutulan Suçlu Fruktoz

Karadeniz Teknik Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren KTÜ Radyo TV tarafından hazırlanan “Akademika” programında, “Tatlı Tehlike: Gut Hastalığında Unutulan Suçlu Fruktoz” baÅŸlığı ele alındı. Programın moderatörlüÄŸünü Yasemin AYYILDIZ üstlenirken, konuya iliÅŸkin bilimsel deÄŸerlendirmelerde Doç. Dr. Elif AYAZOÄžLU DEMÄ°R yer aldı.

Programda gut hastalığı, halk arasında bilinen “kralların hastalığı” veya “zengin hastalığı” nitelemesinin ötesinde, metabolik temelleriyle ele alındı. Doç. Dr. Elif AYAZOÄžLU DEMÄ°R, gutun esas olarak kandaki ürik asit düzeyinin yükselmesi sonucu eklemlerde kristal birikimiyle ortaya çıkan inflamatuar bir hastalık olduÄŸunu vurguladı.

Ürik asit artışının nedenlerine deÄŸinen AYAZOÄžLU DEMÄ°R, vücudun purin metabolizması sonucunda oluÅŸan bu bileÅŸiÄŸi yeterince atamaması veya aşırı üretmesi durumunda patolojik sürecin baÅŸladığını ifade etti. Bu baÄŸlamda özellikle beslenme alışkanlıklarının belirleyici rol oynadığına dikkat çekildi.

Programın odak noktalarından biri ise glikoz ve fruktoz metabolizması arasındaki fark oldu. Fruktozun karaciÄŸerde farklı bir biyokimyasal yol izlediÄŸini belirten AYAZOÄžLU DEMÄ°R, bu süreçte hızlı ATP tüketimi ve buna baÄŸlı olarak ürik asit üretiminin arttığını ifade etti. Özellikle mısır ÅŸurubu içeren içeceklerin bu mekanizmayı tetikleyerek gut riskini artırabileceÄŸi vurgulandı.

“Meyve ÅŸekeri” kavramına da açıklık getiren programda, doÄŸal meyve tüketimi ile iÅŸlenmiÅŸ fruktoz kaynaklarının ayrıştırılması gerektiÄŸi belirtildi. Kontrollü ve dengeli meyve tüketiminin genellikle risk oluÅŸturmadığı, ancak aşırı tüketim ve özellikle iÅŸlenmiÅŸ fruktoz içeren ürünlerin dikkatle deÄŸerlendirilmesi gerektiÄŸi ifade edildi.

Ä°nsülin direnci ile gut arasındaki iliÅŸkiye de deÄŸinilen yayında, metabolik sendrom bileÅŸenlerinin birbirini tetikleyebildiÄŸi ve bu durumun hastalığın seyrini ağırlaÅŸtırabileceÄŸi ifade edildi.

Programın sonunda, gut hastalarının ve risk grubundaki bireylerin beslenme düzenlerinde yapmaları gereken deÄŸiÅŸikliklere de yer verildi. Åžekerli ve iÅŸlenmiÅŸ gıdaların azaltılması, su tüketiminin artırılması ve dengeli bir diyetin benimsenmesi önerildi. Ayrıca gutun yalnızca bir eklem hastalığı olmadığı, sistemik etkileri olan metabolik bir rahatsızlık olduÄŸu vurgulanarak farkındalık çaÄŸrısı yapıldı.