Karadeniz Teknik Üniversitesi, iyi sucul yönetim uygulamalarını teşvik etmek ve bunların sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla eğitim, araştırma, toplumsal farkındalık, paydaş iş birliği, saha uygulamaları ve kurumsal politikaları bir araya getiren çeşitli programlar yürütmekte ve desteklemektedir. Üniversitemizin bu yaklaşımı; su kaynaklarının sorumlu kullanımı, deniz ve tatlı su ekosistemlerinin korunması, sürdürülebilir balıkçılığın teşvik edilmesi, deniz kirliliğinin azaltılması, hayalet ağlarla mücadele edilmesi ve yerel toplulukların sucul ekosistemlerin korunmasına aktif katılımının desteklenmesini kapsamaktadır.
BlackNETs Projesi: İyi Deniz Yönetimi ve Hayalet Ağlarla Mücadele
Üniversitemizin 2025 yılında yürüttüğü önemli iyi sucul yönetim uygulamalarından biri BlackNETs Projesidir. Avrupa Birliği Interreg NEXT Karadeniz Havzasında Sınır Ötesi İş Birliği Programı kapsamında yürütülen ve KTÜ Deniz Bilimleri Fakültesinin ortak olduğu proje, terk edilmiş, kaybolmuş veya denize bırakılmış balıkçılık ekipmanlarının neden olduğu çevresel baskının azaltılmasına odaklanmaktadır.
BlackNETs kapsamında hayalet ağların tespit edilmesi, deniz tabanındaki dağılımlarının belirlenmesi, haritalandırılması ve uygun alanlarda deniz ortamından uzaklaştırılması gibi doğrudan koruma faaliyetleri gerçekleştirilmektedir. Proje aynı zamanda eğitim, farkındalık, balıkçılarla iş birliği ve sürdürülebilir balıkçılık uygulamalarının yaygınlaştırılmasını da kapsamaktadır.
Kanıt:
https://www.ktu.edu.tr/denizbiltek/blacknets
https://www.ktu.edu.tr/denizbiltek/haber/blacknets-projesi-aralik-2025-basin-bulteni
Yerel Balıkçılarla Sürdürülebilir Balıkçılık ve Çevre Yönetimi Çalışmaları
KTÜ Deniz Bilimleri Fakültesi, sürdürülebilir balıkçılık uygulamalarının geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması amacıyla yerel balıkçılar, balıkçı kooperatifleri ve kıyı topluluklarıyla doğrudan çalışmalar yürütmektedir.
Bu faaliyetlerde sürdürülebilir avcılık, deniz çöpleri, hayalet ağlar, atık yağlar, plastik kirliliği ve deniz ekosistemlerinin korunması gibi konular ele alınmaktadır. Üniversitemizin bilimsel bilgi ve uzmanlığı böylece doğrudan sucul kaynaklardan yararlanan yerel paydaşlara aktarılmaktadır.
Bu yaklaşım, iyi sucul yönetim uygulamalarının yalnızca akademik düzeyde kalmamasını, balıkçılık sektöründe ve kıyı topluluklarında uygulanmasını ve yaygınlaştırılmasını sağlamaktadır.
Kanıt:
https://www.ktu.edu.tr/sustainability/sustainable-fisheries-community-outreach
https://www.ktu.edu.tr/denizbiltek/haberler
Çocuklara ve Gençlere Yönelik Deniz ve Sucul Ekosistem Eğitimleri
İyi sucul yönetim uygulamalarının uzun vadeli sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla Üniversitemiz çocuklara ve gençlere yönelik eğitim ve farkındalık faaliyetleri de gerçekleştirmektedir.
29–30 Nisan 2025 tarihlerinde BlackNETs Projesinin “Karadeniz'i Sessiz Katillerden Kurtaralım” çalışması ile “Her Okulun Projesi Olsun (HOPO) – Kuzeyin Çocukları Çok Sever Balıkları” programı iş birliğinde eğitim etkinlikleri gerçekleştirilmiştir.
Program kapsamında öğrencilere;
konularında eğitimler verilmiştir.
Öğrenciler ayrıca deniz biyolojisi laboratuvarları ve uygulama alanlarını ziyaret etmiş, uygulamalı eğitim ve çevre farkındalığı etkinliklerine katılmıştır.
Deniz Çöpleri ve Hayalet Ağlara Yönelik Toplumsal Farkındalık
2025 yılında BlackNETs ve LitOUTer projelerinin iş birliğiyle gerçekleştirilen faaliyetlerde öğrenciler, öğretmenler ve aileler deniz çöpleri, terk edilmiş balıkçılık ekipmanları ve deniz ekosistemlerinin korunması konusunda bilgilendirilmiştir.
Bu etkinlikler aracılığıyla deniz kirliliğinin nedenleri ve sonuçları konusunda toplumsal farkındalık oluşturulmuş, bireylerin iyi çevre ve sucul yönetim uygulamalarına aktif katılımı teşvik edilmiştir.
Araştırma ve Proje Destekleri ile İyi Sucul Yönetimin Teşvik Edilmesi
Üniversitemiz iyi sucul yönetim uygulamalarını bilimsel araştırma ve proje destekleri aracılığıyla da teşvik etmektedir. Sürdürülebilir balıkçılık, su ürünleri yetiştiriciliği, sucul ekosistemlerin korunması ve çevre dostu üretim teknolojileri konularındaki çalışmalar Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) ile ulusal ve uluslararası fon mekanizmaları aracılığıyla desteklenmektedir.
Üniversitemizin ilgili sürdürülebilirlik politikalarında;
gibi uygulamalar teşvik edilmektedir.
Bu mekanizmalar, iyi sucul yönetim uygulamalarının sürekliliğini sağlayan kurumsal teşvik ve destek yapısının önemli unsurlarını oluşturmaktadır.
Kanıt:
https://www.ktu.edu.tr/dosyalar/surdurulebilirlik_bVELq.pdf
Karadeniz Teknik Üniversitesi, 2025 yılında iyi sucul yönetim uygulamalarını teşvik eden ve bunların sürdürülmesini destekleyen programları kurumsal olarak geliştirmekte ve uygulamaktadır. Bu yaklaşım yalnızca bilimsel araştırmalarla sınırlı değildir; kurumsal politikalar, bilimsel proje ve mali destekler, sürdürülebilir balıkçılık programları, yerel balıkçılar ve kooperatiflerle iş birlikleri, çocuklara ve gençlere yönelik eğitimler, hayalet ağ temizleme faaliyetleri, deniz çöpü farkındalık programları ve ulusal/uluslararası proje ortaklıkları aracılığıyla uygulanmaktadır.