Üniversitemiz; yerel folklor, gelenekler, halk oyunları, sözlü kültür ve geleneksel bilgi gibi somut olmayan kültürel miras unsurlarının belgelenmesi, korunması, yaÅŸatılması ve gelecek kuÅŸaklara aktarılmasına yönelik akademik, bilimsel ve kültürel çalışmalar yürütmektedir. Bu çalışmalar; geleneksel bilginin araÅŸtırılması ve kayıt altına alınmasından yöresel halk oyunlarının yaÅŸatılmasına, yerel meslek kültürünün belgelenmesinden farklı toplumların kültürel geleneklerinin görünür kılınmasına kadar farklı alanları kapsamaktadır.
Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunmasına Yönelik Kurumsal Yaklaşım
Üniversitemizin resmi sürdürülebilirlik politikası kapsamında, yerel folklor, gelenekler, dil ve bilgi gibi somut olmayan kültürel mirasın korunması ve kayıt altına alınması kurumsal bir sorumluluk olarak ele alınmaktadır. Üniversitemiz, kültürel mirası toplumsal belleÄŸin ve kültürel kimliÄŸin temel unsurlarından biri olarak kabul etmekte; bu deÄŸerlerin bilimsel ve sanatsal faaliyetlerle yaÅŸatılmasını ve gelecek nesillere aktarılmasını desteklemektedir.
Bu kapsamda Üniversitemiz Halk Oyunları Ekibi, özellikle Karadeniz Bölgesi’ne özgü geleneksel halk oyunlarını repertuvarında yaÅŸatmakta; aynı zamanda Türkiye’nin farklı yörelerine ait halk danslarının öÄŸrenilmesi, uygulanması ve yeni kuÅŸaklara aktarılmasına katkı saÄŸlamaktadır. Böylece geleneksel dans bilgisi, müzik, figürler ve yöresel performans pratiklerinin sürekliliÄŸi desteklenmektedir.
Kanıt:
https://www.ktu.edu.tr/surdurulebilirlik/kulturel-mirasin-kaydedilmesi-ve-korunmasi
Ä°ngilizce kurumsal sayfa:
https://www.ktu.edu.tr/sustainability/record-and-preserve-cultural-heritage
Geleneksel Bilginin Korunmasına Yönelik 2025–2029 SMART-RURAL Projesi
Üniversitemizin 2025 yılında baÅŸlayan uluslararası çalışmalarından biri, “Building Resilient Rural Communities through Synergy of Traditional Knowledge and Technological Innovation – SMART-RURAL” projesidir. 2025–2029 yılları arasında yürütülen TÜBÄ°TAK–AB COST projesi, kırsal toplumların dayanıklılığının artırılmasında geleneksel bilgi ile teknolojik yeniliklerin birlikte deÄŸerlendirilmesini konu almaktadır.
Proje, kuÅŸaklar boyunca aktarılan yerel ve geleneksel bilginin çaÄŸdaÅŸ teknolojik yaklaşımlarla iliÅŸkilendirilmesini ele alması bakımından somut olmayan kültürel mirasın önemli bileÅŸenlerinden biri olan geleneksel bilginin korunması, sürdürülebilirliÄŸi ve gelecek kuÅŸaklara aktarılması ile doÄŸrudan iliÅŸkilidir. Üniversitemiz öÄŸretim üyeleri 2025 yılından itibaren bu uluslararası araÅŸtırma ağında yer almaktadır.
Kanıt:
https://avesis.ktu.edu.tr/berkyilmaz/projeler
Yerel Folklor ve Geleneksel Meslek Bilgisinin Akademik Olarak Kayıt Altına Alınması
Üniversitemizin Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü bünyesinde yerel folklor ve geleneksel yaÅŸam biçimlerinin kayıt altına alınmasına yönelik çeÅŸitli bilimsel projeler gerçekleÅŸtirilmiÅŸtir. Bu çalışmalar, Üniversitemizin somut olmayan kültürel mirası korumaya yönelik oluÅŸturduÄŸu akademik bilgi birikiminin önemli bir bölümünü oluÅŸturmaktadır.
“DoÄŸu Karadeniz'de Çobanlık ve Hayvancılık Kültürü” baÅŸlıklı TÜBÄ°TAK projesinde Giresun, Trabzon ve Rize illerinde saha çalışmaları gerçekleÅŸtirilmiÅŸ ve çobanlık mesleÄŸi çevresinde oluÅŸan folklorik ve etnografik unsurlar kayıt altına alınmıştır. Böylece giderek dönüÅŸen geleneksel bir yaÅŸam ve meslek kültürünün bilgi, uygulama ve folklor unsurları bilimsel olarak belgelenmiÅŸtir.
Benzer ÅŸekilde “Giresun ve Trabzonlu Balıkçıların Somut Olmayan Kültürel Mirası” baÅŸlıklı çalışmada bölge balıkçılarının geleneksel mesleki yapıları, hiyerarÅŸileri, geleneksel avlanma biçimleri ve deniz etrafında oluÅŸan sözlü kültür mirası, derinlemesine görüÅŸmeler yoluyla incelenerek kayıt altına alınmıştır.
Ayrıca “Maçka Ä°lçesinin Sözlü ve Maddi Kültür Kadroları” baÅŸlıklı projede Maçka yöresinin sözlü edebiyat ürünleri ve geleneksel kültür unsurları derlenmiÅŸ, tasnif edilmiÅŸ ve halkbilimsel açıdan deÄŸerlendirilmiÅŸtir.
Bu projeler, Üniversitemizin yalnızca kültürel etkinlik düzenlemekle kalmadığını; bölgeye özgü sözlü kültürü, geleneksel meslek bilgisini, folkloru ve yaÅŸam pratiklerini saha araÅŸtırmaları, görüÅŸmeler ve bilimsel derleme yöntemleriyle kayıt altına aldığını göstermektedir.
Kanıt – Üniversitemiz Edebiyat Fakültesi Projeleri:
https://surdurulebilirlik.ktu.edu.tr/edebiyat/projeler
Geleneksel Halk Oyunlarının Yaşatılması ve Kuşaklar Arası Aktarımı
Somut olmayan kültürel mirasın önemli bileÅŸenlerinden biri olan halk oyunlarının korunması ve aktarılması, Üniversitemizin kültürel çalışmalarının süreklilik gösteren alanlarından biridir. Üniversitemiz Halk Oyunları Ekibi özellikle Trabzon ve Karadeniz yöresine özgü halk oyunlarını öÄŸrenmekte, uygulamakta ve farklı etkinliklerde sahnelemektedir.
Bu faaliyetler yalnızca bir sahne performansı niteliÄŸi taşımamakta; geleneksel oyunların figürlerinin, müziklerinin ve uygulama biçimlerinin öÄŸrenciler tarafından öÄŸrenilmesi ve yeni kuÅŸaklara aktarılması yoluyla yaÅŸayan kültürel mirasın devamlılığına katkıda bulunmaktadır.
Üniversitemizin ders içeriklerinde de Trabzon yöresine özgü halk oyunlarının sistematik olarak öÄŸretildiÄŸi görülmektedir. Ä°lgili ders kapsamında Trabzon yöresi erkek ve kadın horonları, sıksara, kozangel, düz horon ve diÄŸer yöresel figürler uygulamalı olarak öÄŸrencilere aktarılmaktadır.
Kanıt – Kültürel Mirasın Korunması:
https://www.ktu.edu.tr/surdurulebilirlik/kulturel-mirasin-kaydedilmesi-ve-korunmasi
Kanıt – Halk Oyunları Ders Ä°çeriÄŸi:
https://katalog.ktu.edu.tr/dersbilgipaketi/course.aspx?dbid=103315&lang=1&pid=21
2025 yılında da Üniversitemiz Halk Oyunları Ekibi farklı üniversite faaliyetlerinde yöresel halk oyunlarını sahneleyerek bu yaÅŸayan kültürel mirasın görünürlüÄŸünü ve aktarımını sürdürmüÅŸtür. ÖrneÄŸin 25 Haziran 2025 tarihinde gerçekleÅŸtirilen Fen Fakültesi Mezuniyet Töreni, Üniversitemiz Halk Oyunları Ekibinin yöresel gösterisiyle baÅŸlamıştır.
2025 Kanıtı:
https://surdurulebilirlik.ktu.edu.tr/fen/haber/2024-2025-egitim-ogretim-yili-mezuniyet-torenimiz-buyuk-bir-coskuyla-kutlandi
Farklı Toplumların Gelenek ve Kültürlerinin Korunması ve Görünür Kılınması
Üniversitemiz yalnızca yerel Karadeniz kültürünün deÄŸil, Üniversitemizde eÄŸitim gören farklı ülkelerden öÄŸrencilerin gelenek, müzik, dans, sözlü anlatım, yemek ve diÄŸer kültürel pratiklerinin yaÅŸatılmasına da ortam saÄŸlamaktadır.
Bu kapsamda 22 Mayıs 2025 tarihinde düzenlenen “Kültür Gecesi”, Üniversitemizde eÄŸitim gören uluslararası öÄŸrencilerin kendi kültürel miraslarını paylaÅŸmalarına ayrılmıştır. Programda öÄŸrenciler;
sunarak kendi kültürel geleneklerini Üniversite ve Trabzon toplumu ile paylaÅŸmıştır.
EtkinliÄŸin resmi açıklamasında amacın, “dünyanın farklı ülkelerinden gelen öÄŸrencilerin kendi geleneksel oyunlarının, yemeklerinin ve kültürlerinin tanıtılması” olduÄŸu belirtilmektedir. Bu uygulama, farklı topluluklara ait yaÅŸayan kültürel pratiklerin sürdürülmesi, görünür kılınması ve kültürler arası aktarımının desteklenmesi bakımından somut olmayan kültürel mirasın korunmasına katkı saÄŸlamaktadır.
Kanıt:
https://www.ktu.edu.tr/bks2025/YLuqECf67q
Geleneksel Müzik Kültürünün YaÅŸatılması
Üniversitemiz, yerel ve geleneksel müzik kültürünün yaÅŸatılmasını da desteklemektedir. 2025 Bilim, Kültür ve Sanat Haftası kapsamında gerçekleÅŸtirilen TAKA Müzik ve Halk Oyunları DerneÄŸi konserinde, Karadeniz ve Türk halk müziÄŸinin geleneksel repertuvarından eserler geniÅŸ bir izleyici kitlesiyle buluÅŸturulmuÅŸtur. Yaklaşık 750 kiÅŸinin katıldığı etkinlik hem Üniversite mensuplarının hem de Trabzon halkının yoÄŸun ilgisini çekmiÅŸtir.
Bu tür etkinlikler, geleneksel müzik repertuvarının yaÅŸayan kültürel miras olarak toplumla buluÅŸturulması ve kuÅŸaklar arasında aktarılmasına katkıda bulunmaktadır.
Kültürel Miras ve SürdürülebilirliÄŸi AraÅŸtırma Grubu
Üniversitemiz bünyesinde faaliyet gösteren Kültürel Miras ve SürdürülebilirliÄŸi AraÅŸtırma Grubu (CulTage_S) da somut ve somut olmayan kültürel mirasın korunmasına yönelik disiplinler arası çalışmalar yürütmektedir.
AraÅŸtırma grubunun faaliyet alanları arasında yerel kimlik bileÅŸenlerinin belirlenmesi, geleneksel bilgi sistemlerinin belgelenmesi, kültürel sürekliliÄŸin saÄŸlanması, geleneksel dokuların korunması ve kültürel mirasın gelecek kuÅŸaklara aktarılması bulunmaktadır.
Bu kurumsal araÅŸtırma yapılanması, Üniversitemizin kültürel mirasın korunmasını yalnızca dönemsel etkinlikler üzerinden deÄŸil, akademik araÅŸtırma ve belgeleme faaliyetleri üzerinden de ele aldığını göstermektedir.
Kanıt:
https://avesis.ktu.edu.tr/arastirma-grubu/scultage/hakkimizda
2025 yılında söz konusu araÅŸtırma grubu kapsamında gerçekleÅŸtirilen çalışmalar arasında doÄŸal ve kültürel mirasın, geleneksel sokak dokularının, zanaat ve geleneksel sanatların yerinde incelenmesi ve fotoÄŸraflarla belgelenmesine yönelik faaliyetler de bulunmaktadır.
Kanıt:
https://www.ktu.edu.tr/mimarlik/haber/kultur-tarih-doga-deneyimi-teknik-gezisi-g
Üniversitemiz, somut olmayan kültürel mirasın korunmasını araÅŸtırma, saha çalışması, bilimsel belgeleme, geleneksel bilginin kayıt altına alınması, eÄŸitim, kültürel aktarım ve yaÅŸayan miras uygulamalarının desteklenmesi yoluyla kurumsal düzeyde sürdürmektedir.
