(Orman Fakültesi, Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi Bölümü)
Orman Fakültesi Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi Bölümü bünyesinde kurulan Yaban Hayatı Müzesi, ilk olarak öÄŸrencilerin eÄŸitimine katkı saÄŸlamak amacıyla oluÅŸturulmuÅŸtur. Günümüzde ise bölgedeki yaban hayvanlarının tanıtılması ve korunmasına yönelik farkındalık oluÅŸturması bakımından okul grupları ve geniÅŸ toplum kesimleri tarafından yoÄŸun ilgi görmektedir.
Bölüm öÄŸretim elemanlarının arazi çalışmaları sırasında doÄŸada ölü olarak bulunan yaban hayvanları, gerekli bilimsel iÅŸlemlerin ardından tahnit edilmektedir. Bu örneklere ait iskelet parçaları ile tahnit edilmiÅŸ bireyler hem eÄŸitim hem de sergileme amacıyla korunmaktadır. Müzede Türkiye’nin farklı bölgelerinden memeli, kuÅŸ, sürüngen, amfibi ve balık türlerine ait tahnit edilmiÅŸ örneklerin yanı sıra yuvalar, boynuzlar, postlar, dışkı örnekleri ve yaban hayatına iliÅŸkin çeÅŸitli materyaller de bulunmaktadır.
Müzede sergilenen tahnit edilmiÅŸ örnekler arasında ÅŸunlar yer almaktadır: Boz ayı, kurt, çakal, kızıl tilki, vaÅŸak, su samuru, sansar, porsuk, oklu kirpi, yaban keçisi, kızıl geyik, alageyik, ceylan, karaca ve yaban domuzu gibi memeliler; kaya kartalı, kızıl akbaba, ÅŸahinler, atmaca, kara çaylak, puhu, alaca baykuÅŸ, peçeli baykuÅŸ, Kafkas horozu, aÄŸaçkakanlar, su kuÅŸları ve çeÅŸitli ötücü kuÅŸlar; Eskülap yılanı, düz yılan, dört çizgili yılan, yarı sucul yılan türleri ve su yılanları gibi sürüngenler; Kafkas semenderi, ÅŸeritli Karadeniz semenderi, yeÅŸil kara kurbaÄŸası ve diÄŸer kara kurbaÄŸası türleri gibi amfibiler ile deniz alabalığı, Karadeniz alabalığı, gökkuÅŸağı alabalığı, mersin balığı, bıyıklı balık, sazan, tatlısu kefali ve inci kefali gibi balıklar bulunmaktadır.
Müze; üniversiteler, meslek yüksekokulları, liseler, ortaokullar, ilkokullar, okul öncesi eÄŸitim kurumları ve araÅŸtırma ekiplerinden gelen gruplar dâhil olmak üzere yılda ortalama yaklaşık 10.000 kiÅŸi tarafından ziyaret edilmektedir.
KTÜ Kanuni YerleÅŸkesi, KuzeydoÄŸu’daki Çoruh Vadisi ile güneyde Hatay arasında uzanan önemli bir kuÅŸ göç koridoru üzerinde yer almaktadır. DoÄŸu Karadeniz Bölgesi, göçmen ve yerleÅŸik türler dâhil olmak üzere yaklaşık 350 kuÅŸ türüne ev sahipliÄŸi yapmaktadır.
YerleÅŸke özellikle ilkbahar ve sonbahar göç dönemlerinde çok sayıda kuÅŸ türünün geçiÅŸinin gözlemlenmesine olanak saÄŸlamaktadır. Bu özelliÄŸiyle kampüs, kuÅŸ gözlemciliÄŸi ve biyolojik çeÅŸitlilik eÄŸitimi açısından önemli bir doÄŸal gözlem alanı niteliÄŸindedir.
Biyolojik çeÅŸitliliÄŸin önemli bileÅŸenlerinden biri olan kuÅŸların korunabilmesi için türlerin biyolojik ve ekolojik gereksinimlerinin anlaşılması ve bu doÄŸrultuda gerekli koruma önlemlerinin alınması büyük önem taşımaktadır. Türlerin doÄŸal yaÅŸam alanlarında gözlemlenmesi ve ekosistem içerisindeki iliÅŸkilerinin ortaya konulması bu nedenle temel bir gerekliliktir.
Bu kapsamda, kampüsün farklı noktalarına 40 adet kuÅŸ yuvası/yapay yuva kutusu yerleÅŸtirilmiÅŸtir. Bu uygulama, kuÅŸların üreme ve barınma ihtiyaçlarını desteklemenin yanı sıra öÄŸrencilerin kuÅŸları doÄŸal ortamlarında gözlemlemelerini ve ekolojileri hakkında doÄŸrudan bilgi edinmelerini teÅŸvik etmeyi amaçlamaktadır.
Bölüm çevresinde uygulanan kuÅŸ yemleme ve sulama çalışmaları, kampüsün diÄŸer uygun alanlarında da uygulanması önerilen iyi uygulamalar arasında yer almaktadır.
Bu uygulamalar, kuÅŸların yanı sıra birçok farklı yaban hayatı türü için besin, barınma ve yuvalama olanakları saÄŸlamaktadır. Kampüs içerisinde mevcut olan sulak alanlar ve geçici su birikintileri de hayvanların su ihtiyacının karşılanmasına katkıda bulunmaktadır.
(Orman Fakültesi)
Herbaryumlar, doÄŸadan toplanan bitki örneklerinin belirli yöntemlere göre preslenip kurutulduÄŸu, teÅŸhis edildiÄŸi, sistematik biçimde sınıflandırıldığı ve uzun süreli olarak korunduÄŸu bitki müzeleridir.
KATO Herbaryumu, 1973 yılında kurulmuÅŸ olup baÅŸta DoÄŸu Karadeniz Bölgesi olmak üzere Türkiye’nin farklı bölgelerinden toplanmış bitki örneklerini içermektedir. Herbaryumda yaklaşık 20.000 bitki örneÄŸi, 635 cins ve yaklaşık 2.006 tür ve tür altı takson bulunmaktadır.
KATO, Index Herbariorum’da “KATO” kısaltmasıyla kayıtlı uluslararası bir herbaryumdur ve aynı zamanda Türkiye Herbaryumları Ä°ndeksi’nde de yer almaktadır. KATO bünyesindeki bitki taksonlarının Türkherb programı aracılığıyla Türkiye Herbaryumları Veri Tabanı’na aktarılması çalışmaları devam etmektedir. Bu süreç tamamlandığında KATO’nun ulusal herbaryum ağıyla entegrasyonu daha da güçlenecektir.
Herbaryum ve iliÅŸkili laboratuvarlar hem eÄŸitim-öÄŸretim hem de bilimsel araÅŸtırma amacıyla kullanılmaktadır. Lisans ve lisansüstü öÄŸrenciler, araziden toplanan bitki örneklerinin preslenmesi ve kurutulması, tür teÅŸhislerinin gerçekleÅŸtirilmesi, sistematik olarak düzenlenip korunması ve anatomik çalışmalar için gerekli preparatların hazırlanması konularında uygulamalı eÄŸitim almaktadır.
Orman BotaniÄŸi Laboratuvarı’nda çeÅŸitli proje ve araÅŸtırmalar kapsamında ölçüm, gözlem, deney ve deÄŸerlendirme çalışmaları yürütülmekte; sistematik araÅŸtırmalar sonucunda elde edilen bitki taksonlarının teÅŸhisi ve korunması saÄŸlanmakta ve farklı laboratuvar temelli bilimsel çalışmalar gerçekleÅŸtirilmektedir.
Kaynak metinde belirtilen örnek görsel açıklamaları:
“Bitkilerin muhafaza edildiÄŸi herbaryum dolaplarından bir görünüm”;
“Lisansüstü (a) ve lisans (b) öÄŸrencilerinin bitki teÅŸhis çalışmalarından bir görünüm.”
KTÜ Kanuni YerleÅŸkesi, yerli ve egzotik türler dâhil olmak üzere 400’ün üzerinde odunsu taksona ev sahipliÄŸi yapmaktadır.
Tür çeÅŸitliliÄŸi, peyzaj düzenlemeleri ve bitkilerin düzenli bakım koÅŸulları birlikte deÄŸerlendirildiÄŸinde, Kanuni YerleÅŸkesi önemli bir arboretum niteliÄŸi göstermektedir. Bu zengin bitki çeÅŸitliliÄŸi, kampüsün biyolojik çeÅŸitliliÄŸinin korunmasına katkı saÄŸlarken aynı zamanda eÄŸitim, bilimsel araÅŸtırma, doÄŸa gözlemi ve çevresel farkındalık çalışmaları için önemli bir canlı laboratuvar iÅŸlevi görmektedir.
