Karadeniz Teknik Üniversitesi, 2025 yılında Karadeniz başta olmak üzere ortak kullanılan kıyı, deniz, delta ve diğer sucul ekosistemlerin korunması amacıyla yerel yönetimler, balıkçılar, balıkçı kooperatifleri, okullar, öğrenciler, sivil toplum kuruluşları ve diğer bölgesel paydaşlarla doğrudan iş birlikleri yürütmüştür.
Bu iş birlikleri yalnızca bilimsel araştırma ile sınırlı kalmamakta; deniz kirliliğinin azaltılması, hayalet ağların önlenmesi, sürdürülebilir balıkçılığın teşvik edilmesi, sucul biyolojik çeşitliliğin korunması, istilacı yabancı türlere ilişkin farkındalık oluşturulması ve çocuklar ile yerel topluluklarda çevresel sorumluluğun geliştirilmesi gibi doğrudan koruma faaliyetlerini kapsamaktadır.
BlackNETs Projesi ile Yerel Balıkçılar ve Paydaşlarla İş Birliği
Üniversitemizin 2025 yılındaki en önemli ortak sucul ekosistem iş birliklerinden biri BlackNETs Projesi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Avrupa Birliği Interreg NEXT Karadeniz Havzasında Sınır Ötesi İş Birliği Programı kapsamında yürütülen proje, Karadeniz’de terk edilmiş, kaybolmuş veya denize bırakılmış balıkçılık ekipmanlarının neden olduğu çevresel baskıyı azaltmayı amaçlamaktadır.
KTÜ, proje kapsamında yalnızca araştırma ve deniz tabanı incelemeleri yapmakla kalmamış; balıkçılar, balıkçı kooperatifleri, yerel yönetimler ve bölge halkıyla doğrudan temas kurarak deniz kirliliği ve hayalet ağlarla mücadele konusunda ortak faaliyetler yürütmüştür.
Kanıt:
https://www.ktu.edu.tr/denizbiltek/blacknets
Ortahisar Belediyesi ve Yomralı Balıkçılarla Çevresel Farkındalık İş Birliği
2025 yılında BlackNETs Projesi kapsamında Ortahisar Belediyesi ile KTÜ arasında iş birliği yapılarak Yomra’daki balıkçılarla çevresel farkındalık toplantısı düzenlenmiştir.
Bu faaliyet kapsamında yerel balıkçılarla Karadeniz ekosistemini tehdit eden;
gibi konular ele alınmıştır.
Bu çalışma, ortak kullanılan Karadeniz kıyı ekosisteminin korunması için üniversite, belediye ve yerel balıkçı topluluğunu aynı platformda bir araya getiren doğrudan bir ortaklık örneğidir. Yerel balıkçıların deniz ekosisteminde karşılaştıkları sorunlar ve deneyimleri de süreçte değerlendirilerek bilimsel bilgi ile yerel bilgi arasında karşılıklı etkileşim sağlanmıştır.
Kanıt:
https://www.ktu.edu.tr/denizbiltek/haberler
İlgili 2025 faaliyetleri:
https://surdurulebilirlik.ktu.edu.tr/marinetechnology/allnews
BlackNETs Ulusal Paydaş Çalıştayı
KTÜ, 2025 yılında BlackNETs kapsamında yalnızca bireysel farkındalık faaliyetleri değil, farklı kurum ve paydaşları bir araya getiren daha geniş katılımlı çalışmalar da gerçekleştirmiştir.
22 Ekim 2025 tarihinde Trabzon’da BlackNETs Ulusal Paydaş Çalıştayı düzenlenmiştir. Çalıştay; deniz ve kıyı ekosistemlerinin korunması, hayalet ağların azaltılması ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı konularında farklı paydaşların bilgi ve deneyimlerini bir araya getirmiştir.
Bu tür paydaş çalıştayları, ortak kullanılan deniz ekosistemlerinin yönetiminde üniversitenin yalnızca bilimsel veri üreten bir kurum değil, aynı zamanda yerel ve bölgesel aktörler arasında iş birliğini kolaylaştıran bir paydaş olarak görev yaptığını göstermektedir.
Kanıt:
https://www.ktu.edu.tr/denizbiltek/haberler
2025 faaliyet listesi:
https://surdurulebilirlik.ktu.edu.tr/marinetechnology/allnews
Ortahisar Belediyesi ile Dünya Çevre Günü İş Birliği
KTÜ’nün yerel yönetimlerle sucul ekosistemlerin korunmasına yönelik iş birliğinin bir diğer örneği, 19 Haziran 2025 tarihinde Ortahisar Belediyesi tarafından gerçekleştirilen Dünya Çevre Günü etkinlikleri kapsamında görülmektedir.
BlackNETs Projesi, Ortahisar Belediyesinin çevre etkinliklerine katılarak özellikle sıfır atık, deniz çöpleri, hayalet ağlar ve Karadeniz ekosisteminin korunması konularında toplumsal farkındalık oluşturmuştur.
Bu iş birliği, üniversitenin bilimsel bilgisinin belediye aracılığıyla daha geniş bir yerel topluluğa aktarılmasına ve ortak kıyı ekosistemlerinin korunmasına yönelik toplumsal katılımın artırılmasına katkı sağlamıştır.
Yerel Okullarla İş Birliği: BlackNETs – HOPO Programı
Üniversitemiz ortak sucul ekosistemlerin uzun vadeli korunmasında çocukların ve gençlerin katılımını da önemli görmektedir.
Bu kapsamda 29–30 Nisan 2025 tarihlerinde, BlackNETs Projesi ile “Her Okulun Projesi Olsun (HOPO) – Kuzeyin Çocukları Çok Sever Balıkları” programı arasında iş birliği gerçekleştirilmiştir.
Etkinliklerde öğrenciler;
konularında eğitim almış ve uygulamalı faaliyetlere katılmıştır.
Bu uygulama, üniversite ile yerel okullar arasında oluşturulan ortaklık aracılığıyla sucul ekosistemlerin korunmasına ilişkin bilginin yerel topluma aktarılmasını ve gelecek kuşaklarda çevre sorumluluğunun geliştirilmesini sağlamaktadır.
BlackNETs ve LitOUTer İş Birliği ile Yerel Toplumda Deniz Çöpü Farkındalığı
2025 yılında KTÜ tarafından yürütülen BlackNETs çalışmaları, önceki dönemlerde yürütülen LitOUTer Projesi ile de ilişkilendirilerek yerel topluma yönelik çevresel farkındalık faaliyetlerine dönüştürülmüştür.
Prof. İhsan Koz İlkokulunda gerçekleştirilen faaliyetlerde öğrenciler, öğretmenler ve ailelere deniz çöpleri, hayalet ağlar, terk edilmiş balıkçılık ekipmanları ve Karadeniz ekosisteminin korunması konularında bilgi verilmiştir.
Bu çalışma, üniversite–okul–aile etkileşimini esas alan toplum temelli bir sucul ekosistem koruma uygulaması niteliğindedir.
IASON+ Projesi ile Kızılırmak Deltası’nda Yerel ve Bölgesel İş Birliği
KTÜ’nün ortak sucul ekosistemlerin korunmasına yönelik bir diğer önemli çalışması IASON+ Projesi kapsamında yürütülmektedir.
Proje, Karadeniz havzasındaki delta ve sulak alan ekosistemlerinde istilacı yabancı türlerin izlenmesi, biyolojik çeşitlilik üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi ve ekosistem hizmetlerinin korunmasına yönelik yönetim yaklaşımlarının geliştirilmesini amaçlamaktadır.
KTÜ ekibi 2025 yılında Kızılırmak Deltası’nda saha çalışmaları yürütmüş ve bölgedeki istilacı sucul türlerin dağılımlarını ve ekolojik etkilerini değerlendirmiştir.
Kanıt:
https://www.ktu.edu.tr/denizbiltek/iason
https://www.ktu.edu.tr/denizbiltek/haberler
IASON+ Bilgilendirme Günü ile Yerel Paydaş Katılımı
IASON+ kapsamında 27 Ekim 2025 tarihinde Bafra’da bir Bilgilendirme Günü düzenlenmiştir. Bu etkinlik, Kızılırmak Deltası gibi ortak kullanılan ve çevresel açıdan hassas bir sulak alanın korunmasına yönelik bilimsel çalışmaların yerel ve bölgesel paydaşlarla paylaşılmasını sağlamıştır.
Bilgilendirme ve paydaş katılımı faaliyetleri, istilacı yabancı türler gibi yalnızca bilimsel izleme ile çözülemeyecek çevresel sorunların yönetiminde yerel toplumun ve ilgili kurumların sürece dâhil edilmesini desteklemektedir.
Kanıt:
https://www.ktu.edu.tr/denizbiltek/haberler
2025 IASON+ faaliyetleri:
https://surdurulebilirlik.ktu.edu.tr/marinetechnology/allnews
Uluslararası İş Birliği ile Ortak Karadeniz Ekosisteminin Korunması
Karadeniz, farklı ülkeler tarafından paylaşılan ortak bir sucul ekosistemdir. Bu nedenle KTÜ’nün iş birliği yaklaşımı yalnızca Trabzon’daki yerel faaliyetlerle sınırlı değildir.
BlackNETs ve IASON+ projelerinde Türkiye’nin yanı sıra Romanya, Bulgaristan, Gürcistan ve diğer Karadeniz havzası ülkelerindeki kurumlarla ortak çalışmalar yürütülmektedir. Böylece yerel ölçekte elde edilen bilgi ve uygulamalar, Karadeniz’in ortak ekolojik sorunlarının sınır ötesi ölçekte çözülmesine katkı sağlamaktadır.
Kanıt:
https://www.ktu.edu.tr/denizbiltek/blacknets
https://www.ktu.edu.tr/denizbiltek/iason
Karadeniz Teknik Üniversitesi, 2025 yılında ortak sucul ekosistemlerin korunması amacıyla yerel toplum ve ilgili paydaşlarla aktif ve çok boyutlu iş birlikleri yürütmektedir.