Mezar yerinin belirlenmesi açısından mezarın baÅŸ ve ayak kısımlarına dikilen mezar taÅŸları, zamanla iÅŸlevsel amaçlarının ötesine geçmiÅŸ; medeniyetlere ve bulundukları coÄŸrafyaya göre farklılaÅŸarak pek çok açıdan önem arz eden sanat eserlerine dönüÅŸmüÅŸtür. Anadolu coÄŸrafyası, özellikle Türklerin bölgeye yerleÅŸmesinden sonraki süreçte mezar taÅŸları noktasında artarak devam eden zengin bir birikime sahip olmuÅŸtur.

Mezar taÅŸları, üzerinde bulunan edebi metinler açısından dönemin edebi anlayışını vermesinin yanı sıra, ölen kiÅŸilerin kimlik ve soy baÄŸları, meslekleri, ölüm sebepleri, sosyal statüleri gibi bilgilere ulaşılması açısından da toplumsal yapıya ışık tutan somut bilgiler içermektedir. Dönemin egemen zevk ve beÄŸenisi ile sanatsal yönelimlerini veren, üzerinde bulunan sembolik unsurlar ile ikonografik deÄŸerlendirmeler yaptıran, varsa yapan sanatçıların bilgisine ulaşılabilen mezar taÅŸları üzerine çalışmak, Sanat Tarihi disiplini açısından da son derece önemlidir.

Anadolu’nun neredeyse bütün yerleÅŸim yerlerinde eÅŸsiz bir nicelikle karşımıza çıkan mezar taÅŸları, Trabzon ilinde de oldukça fazla sayıdadır.  Günümüz sınırları kapsamında Trabzon’un Ortahisar hariç diÄŸer ilçelerindeki (Araklı, Arsin, Akçaabat, BeÅŸikdüzü, Çarşıbaşı, Çaykara, Dernekpazarı, Düzköy, Hayrat, Köprübaşı, Maçka, Of, Sürmene, Åžalpazarı, Vakfıkebir, Tonya ve Yomra) hazire, mezarlıklar, varsa türbe ve ÅŸehitlikler ile aile kabristanlarında bulunan fakat varlığı bile bilinmeyen mezar taÅŸlarını tanıtmak, 11. Kalkınma Planı kapsamında envanterleyip kayıt ve tescil altına aldırabilmek, varlıklarını belgeleyerek sürdürülebilirliÄŸine katkı saÄŸlamak ve Türk sanatı içindeki yerini belirlemek için “Trabzon Ä°lçelerinde Bulunan Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Dönemi Mezar TaÅŸları” adlı bu proje yürütülmektedir. Mezar taÅŸlarının form ve baÅŸlıklarının belirlenmesi, üzerinde bulunan Osmanlıca metinlerin günümüz harflerine aktarılması, sanatsal unsur ve ögelerin irdelenerek dönemi içerisinde deÄŸerlendirilmesi Sanat Tarihi disiplini açısından önem arz eden alan araÅŸtırmalarına katkı saÄŸlamanın yanı sıra proje ekibinin de bu konuda uzmanlaÅŸmasına destek olmaktadır.

"Sanat Tarihi", “Tarih”, ve “Harita MühendisliÄŸi” gibi farklı disiplinleri bir araya getiren ve TÜBÄ°TAK tarafından desteklenen bu projenin tamamlanmasıyla, Trabzon ilçelerinde bulunan bütün mezar taÅŸları kayıt altına alınmış olacaktır. Sahada elde edilen bu veriler, Karadeniz Teknik Üniversitesi’nin ev sahipliÄŸinde düzenlenmesi planlanan sempozyum ve uluslararası yayınevleri aracılığıyla bilimsel yayınlara dönüÅŸtürülerek alanyazına katkı saÄŸlanacaktır. Veriler, aynı zamanda kurulan bu web sitesi aracılığı ile toplumun istifadesine sunulacaktır.