Covid-19 hastalığı geçirip bir süresi yoğun bakımda olmak üzer tedavi gören Rektörümüz Prof. Dr. Hamdullah ÇUVALCI, solunum sistemi tedavisi için Kardiyopulmoner Rehabilitasyon Merkezimiz’e geldi. Pek çok hastalıktan sonra etkili rehabilitasyon imkanı sağlayan yeni merkezimiz, özellikle Covid-19 hastaları için yoğun talep görmektedir. Kardiyak ve Pulmoner olarak iki önemli alanda tedavi verilen merkezimiz hakkında detaylı bilgilere aşağıda yer verilmiştir.

KARDİYAK REHABİLİTASYON ÜNİTESİ

KARDİYAK REHABİLİTASYON NEDİR?

Kalp hastalığı olan bireylerin maksimum fonksiyonel kapasitesini kazanabilmesi, günlük yaşamına daha kolay dönebilmesi için gerekli fizik, mental ve sosyal şartları sağlamaya yönelik yapılan çalışmaların tümüdür.

Programın ana unsurları; hastanın değerlendirilmesi, hasta ve ailesinin eğitimi, fiziksel aktivite önerileri, egzersiz eğitimi, beslenme danışmanlığı ve kilo kontrolü, sigara bıraktırma ve psikososyal destektir.

KARDİYAK REHABİLİTASYON EKİBİ

     -  Fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanı

     - Kardiyolog, Kalp damar cerrahisi uzmanı

     - Hemşire

     - Fizyoterapist

     - Diyetisyen

     - Psikolog

KARDİYAK REHABİLİTASYON ADAYLARI KİMLERDİR?

     - Miyokard infarktüsü (kalp krizi) geçirenler

     - Perkütan koroner girişim uygulanan hastalar (stent takılması)

     - Koroner arter cerrahisi (bypass) geçiren hastalar

     - Kalp yetmezliği

     - Kalp kapak tamiri/replasmanı

     - Kalp nakli

     - Kalp pili ve ICD

     - Kardiyopulmoner hastalık risk faktörlerine (hipertansiyon, obezite, şeker hastalığı, kolesterol yüksekliği gibi) sahip bireyler

     - Periferik arter hastalığı

KARDİYAK REHABİLİTASYON PROGRAMI NASIL UYGULANIR?

Kardiyak rehabilitasyon planlanırken hasta öncelikle hastalığı ile ilgili bilgilendirilir, ayrıntılı olarak değerlendirilir, kalp hastalığı ile ilişkili risk faktörleri saptanır, kas iskelet sistemi muayenesi yapılır, egzersiz kapasitesinin belirlenmesi amacıyla egzersiz testi yapılır. Amaç,  hastaya özel, uygun, etkili ve güvenli bir egzersiz programı oluşturmak ve yürütmektir.

Hastalar haftada 3-5 gün, günde 30-45 dakika süreyle, 30 seans boyunca üniteye gelerek hastaya özel yapılandırılmış egzersiz programına alınırlar. Egzersiz hekim gözetiminde, EKG, tansiyon ve oksijen saturasyonu takibiyle uygulanır.  30 seanslık tedavi programı sonunda elde edilen kazanımların korunması için hastalara uygun ev egzersiz programları önerilerek rehabilitasyon programı sonlandırılır.

KARDİYAK REHABİLİTASYONUN FAYDALARI NELERDİR?

     - Kalp krizi ve ani ölüm riskini azaltır,

     - Kalp ve damar fonksiyonlarını arttırarak egzersiz kapasitesinde artış sağlar,

     - Kalp kasının kasılma gücünü artırır,

     - Damar tıkanıklıklarının önlenmesine yardımcıdır,

     - Eforla ortaya çıkan göğüs ağrısı ve nefes darlığı gibi şikayetleri ve yorgunluğu azaltır,

     - Daha uzun mesafe yürüme ve daha rahat merdiven inip çıkmayı sağlar,

     - Yaşam kalitesini, uyku kalitesini ve psikolojik durumu iyileştirir.

KARDİYAK REHABİLİTASYON PROGRAMINA KATILAMAYACAK HASTALARA ÖNERİLER

     - Haftada 3-5 gün 20 dakikalık yürüyüşler egzersize başlamak için uygundur. Egzersiz süresi zamanla arttırılabilir,

     - Düz zeminlerde yürüyüş yapmak daha uygundur,

     - Yürüyüşün ilk 5 dakikası yavaş tempoda olmalıdır (ısınma fazı). Sonrasında tempo arttırılır ve son 5 dakika tempo tekrar azaltılır (soğuma fazı). Mümkünse ara vermeden, sürekli yapılmalıdır. Isınma ve soğuma fazı mutlaka atlanmamalıdır,

     - Yürüyüş temposu yavaş yavaş arttırılmalı, bir anda aşırı egzersiz yapılmamalıdır,

     - Yürüyüşten en az 2 saat öncesinde yemek yenmemelidir.

PULMONER REHABİLİTASYON NEDİR?

Kronik solunum hastalığı olan bireylerin fiziksel ve psikolojik durumlarını iyileştirmeyi ve sağlığı düzeltici davranışlara uzun dönem uyumunu hedefleyen kapsayıcı girişimlerin tümü olarak tanımlanmaktadır.

Uzun süreli akciğer hastalığı olan hastalarda hareket esnasında nefes darlığı hissedilir ve normal günlük aktiviteleri yapmak güçleşir. Hastalar  kolay yorulduklarını, nefes darlığı nedeniyle sosyal hayatlarının olumsuz etkilendiğini ve sık sık hastaneye başvurduklarını ifade ederler. İlerleyen dönemlerde ise kas güçsüzlüğü, akciğer ve kalp fonksiyonlarında azalma olur. Bu durumu düzeltmek pulmoner rehabilitasyon ile mümkündür. Pulmoner rehabilitasyon etkinliği ispatlanmış bir tedavi yöntemidir.

PULMONER REHABİLİTASYON NELERİ İÇERİR?

     - Egzersiz eğitimi; solunumsal ve fiziksel egzersiz eğitimi,

     - Solunum teknikleri,

     - Hasta eğitimi ve sigara bıraktırma,

     - Nutrisyonel değerlendirme ve destek,

     - Psikososyal destek.

PULMONER REHABİLİTASYON AMAÇLARI NELERDİR?

     - Solunum yolları direncini azaltmak ve ventilasyonu düzeltmek,

     - Diyafram ve diğer solunum kaslarının daha normal bir pozisyon ve fonksiyonda olmasını sağlamak,

     - Uygun eğitim ile solunum sırasında solunum işini/yükünü ve enerji tüketimini azaltmak,

     - Bireye uygun egzersizlerle göğüs hareketliliğinin azalmasını önlemek veya artırmak, akciğer bozukluklarına bağlı olarak kas-iskelet sisteminde gelişen postür bozukluklarını saptamak, uygun egzersiz reçetesini düzenlemek,

     - Nefes darlığını azaltmak ve gevşemeyi sağlamak,

     - Genel egzersiz kapasitesini geliştirmek,

     - Kaygı ve depresyonu baskılamak,

     - Fonksiyon kaybını ve yaşam kalitesini düzeltmektir.

PULMONER REHABİLİTASYON EKİBİ

     - Fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanı,

     - Göğüs hastalıkları uzmanı,

     - Hemşire,

     - Fizyoterapist,

     - Diyetisyen,

     - Psikolog.

PULMONER REHABİLİTASYON ADAYI KİMLERDİR?

     - Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH),

     - Astım,

     - Bronşektazi,

     - Kistik fibrozis,

     - Göğüs kafesi hastalıkları,

     - Solunum problemine neden olan kas-sinir hastalıkları,

     - Akciğeri tutan bağ dokusu hastalıkları,

     - Akciğer nakli öncesi ve sonrası,

     - Akciğer cerrahisi öncesi ve sonrası solunum problemleri olan hastalar,

     - COVID-19 sonrası nefes darlığı yaşayan hastalar.

PULMONER REHABİLİTASYON PROGRAMI NASIL UYGULANIR?

Fiziksel tıp ve rehabilitasyon ve Göğüs hastalıkları uzman hekimleri hastalara ilk değerlendirmeleri yaptıktan sonra uygun hastaları pulmoner rehabilitasyon ünitesine yönlendirir.

Hastalar tedavi öncesi egzersiz kapasitesi, beslenme durumu, psikososyal durumu açısından değerlendirilir. Hastalar haftada 3-5 gün, günde 30-45 dakika süreyle, 30 seans boyunca üniteye gelerek, hekim gözetiminde, hastaya özel yapılandırılmış egzersiz programına alınırlar. 30 seanslık tedavi programı sonunda elde edilen kazanımların korunması için hastalara uygun ev egzersiz programları önerilerek rehabilitasyon programı sonlandırılır.

PULMONER REHABİLİTASYON SİZE NELER KAZANDIRIR?

     - Egzersiz kapasiteniz artar,

     - Daha az nefes darlığı hisseder, daha uzun mesafeler yürüyebilirsiniz,

     - Kol kaslarına yönelik egzersiz ile kol kas fonksiyonlarınız iyileşir,

     - Yaşam kaliteniz yükselir,

     - Kaygı ve depresyonunuz azalır,

     - Hastaneye başvuru sayınız azalır,

     - Hastaneye yatış gerektiren atak sonrasında iyileşmeniz hızlanır.

PULMONER REHABİLİTASYON PROGRAMINA KATILAMAYACAK HASTALARA ÖNERİLER

     - Haftada en az 3-5 gün 20 dakikalık yürüyüşler egzersize başlamak için uygundur. Egzersiz süresi zamanla arttırılabilir,

     - Düz zeminlerde yürüyüş yapmak daha uygundur,

     - Kısa etkili nefes açıcı ilacınızı mutlaka yanınızda bulundurunuz,

     - Yürüyüşün ilk 5 dakikası yavaş tempoda olmalıdır (ısınma fazı). Sonrasında tempo arttırılır ve son 5 dakika tempo tekrar azaltılır (soğuma fazı). Mümkünse ara vermeden, sürekli yapılmalıdır. Isınma ve soğuma fazı mutlaka atlanmamalıdır,

     - Yürüyüş temposu yavaş yavaş arttırılmalı, bir anda aşırı egzersiz yapılmamalıdır,

     - Eğer oksijen kullanıyorsanız oksijenle birlikte yürüyünüz. Kullanılacak oksijen kaynağının seçimi için göğüs hastalıkları uzmanına başvurunuz,

     - Yürüyüşten en az 2 saat öncesinde yemek yenmemelidir,