Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Farabi Hastanesi Acil Tıp Anabilim Dalı ÖÄŸretim Üyesi Prof. Dr. Abdülkadir Gündüz, Karadeniz’in doÄŸal florasında önemli bir yere sahip komar çiçeklerinden elde edilen ’deli bal’ın bölgenin kültürel ve ekonomik deÄŸerleri arasında yer aldığını belirterek, bu balın bilinçsiz tüketiminin oluÅŸturabileceÄŸi saÄŸlık sorunları konusunda uyarıda bulundu.

Gündüz, halk arasında komar, zifin veya orman gülü olarak bilinen Rhododendron türü bitkilerin DoÄŸu Karadeniz’in doÄŸal ekosisteminin en önemli parçalarından biri olduÄŸunu kaydederek bölge için coÄŸrafi deÄŸer taşıdıklarını söyledi.

Komar çiçeklerinin yalnızca görsel açıdan deÄŸil, bölgenin arıcılık kültürü bakımından da önemli bir biyolojik zenginlik oluÅŸturduÄŸunu ifade eden Gündüz, bu çiçeklerden elde edilen ve halk arasında "deli bal" olarak bilinen ürünün yüzyıllardır Karadeniz kültürünün bir parçası olduÄŸunu dile ifade etti.

Prof. Dr. Gündüz, deli balın yalnızca tıbbi ve toksikolojik yönüyle deÄŸil, kültürel ve gastronomik yönüyle de dikkat çektiÄŸini belirten Gündüz, "Bu ürün Karadeniz’in özgün deÄŸerlerinden biridir. Deli bal, bölgenin doÄŸal ve kültürel kimliÄŸiyle bütünleÅŸmiÅŸ önemli bir marka deÄŸeri niteliÄŸi taşımaktadır" diye konuÅŸtu.

"CoÄŸrafi iÅŸaret çalışmaları önemli"

Komar balının coÄŸrafi iÅŸaret ve tescil süreçleriyle korunmasının önem taşıdığını vurgulayan Gündüz, bu tür ürünlerin geleneksel üretim kültürünü yaÅŸattığını ve bölgesel kalkınmaya katkı sunduÄŸunu söyledi. Deli balın içerdiÄŸi ’grayanotoksin’ maddesi nedeniyle kontrollü tüketilmesi gerektiÄŸine dikkat çeken Gündüz, kontrolsüz fazla miktarda tüketimin ciddi saÄŸlık sorunlarına yol açabileceÄŸini belirterek, "Komar balı içeresindeki grayanotoksin maddesi ne kadar çoksa veya grayanotoksin içeren baldan çok fazla tüketilirse zehirlenme ihtimali artar" dedi.

Deli bal tüketimi sonrası tansiyon düÅŸüklüÄŸü, nabız yavaÅŸlaması, baÅŸ dönmesi, baygınlık ve ritim bozukluÄŸu görülebileceÄŸini ifade eden Gündüz, komar çiçekleri ve deli balın yalnızca bir gıda ürünü deÄŸil, aynı zamanda Karadeniz’in biyolojik çeÅŸitliliÄŸini, geleneksel arıcılık kültürünü ve yerel üretim hafızasını temsil ettiÄŸini kaydetti.

Gündüz, "Komar çiçeÄŸi ve deli bal, bu bölgenin kültürel mirası, kültürel deÄŸeri ve coÄŸrafi deÄŸeridir. Komar çiçekleri, Karadeniz’in denize bakan yamaçlarında yetiÅŸen doÄŸal ve bu bölgeye özgü bir bitkidir. Bu nedenle bölgenin önemli coÄŸrafi deÄŸerlerinden biridir. Kültürel miras, kültürel deÄŸer ve coÄŸrafi deÄŸer olarak komar çiçeklerini çok önemsememiz, onları ön plana çıkarmamız gerekiyor. Bu aylarda, komar çiçeklerinin yoÄŸun olduÄŸu bölgelere yakın alanlara petekler yerleÅŸtirildiÄŸinde, bu çiçeklerden bal üretiliyor. Komar çiçeÄŸinin içerisinde, "grayanotoksin" adı verilen ve zehirlenme potansiyeli taşıyan bir toksin bulunuyor. EÄŸer bu çiçeklerden yoÄŸun ÅŸekilde bal üretilir ve insanlar bu balı fazla miktarda tüketirse, zehirlenme ihtimali ortaya çıkabiliyor. Ancak bunun tedavisi bulunmaktadır. Öte yandan, bu bal yüzyıllardır bölgede ÅŸifa amacıyla da kullanılmaktadır. Tansiyon düzenleyici, aÄŸrı kesici ve enerji artırıcı etkileri olduÄŸuna inanılan doÄŸal bir ürün olarak birçok hastalıkta tercih edilmektedir. Bu yönüyle de bölgemiz için önemli bir kültürel deÄŸerdir. Hem komar çiçeÄŸi hem de komar balı, yani halk arasında bilinen adıyla deli bal, Karadeniz Bölgesi’nin vazgeçilmez iki önemli deÄŸeridir. Bunların gerek tescil süreçleriyle gerekse kültürel miras kapsamında ön plana çıkarılması büyük önem taşımaktadır" ÅŸeklinde konuÅŸtu.

"Deli bal zehirlenmeye yol açsa da bu durum kontrol altına alınabilir"
"Deli balın zehirlenmeye yol açabilen bir yönü olsa da bu durum kontrol altına alınabilir" diyen Gündüz, "Deli bal zehirlenmelerinde; tansiyon düÅŸüklüÄŸü, nabız yavaÅŸlaması, kusma, bilinç deÄŸiÅŸikliÄŸi, göz kararması ve bayılma gibi belirtiler görülebilmektedir. Bu durumlarda gerekli tedavileri uyguluyoruz. Deli balın zehirlenmeye yol açabilen bir yönü olsa da bu durum kontrol altına alınabilir. Hem komar çiçekleri hem de komar balı, bu bölgenin önemli kültürel ve coÄŸrafi deÄŸerleridir. Bunların daha fazla ön plana çıkarılması ve ÅŸehrimizin önemli bir deÄŸeri olarak deÄŸerlendirilmesi gerekmektedir" uyarısında bulundu.