KTÜ Ä°ÅŸletme Bölümü ÖÄŸretim Görevlisi Sn. Ali Haydar DOÄžU, temel bir insan hakkı olarak kiÅŸisel verilerin korunması üzerine bir deÄŸerlendirmede bulundu.

Karadeniz Teknik Üniversitesi Ä°ÅŸletme Bölümü Üretim Yönetimi ve Pazarlama Anabilim Dalı ÖÄŸretim Görevlisi Sn. Ali Haydar DOÄžU, "Temel Bir Ä°nsan Hakkı: KiÅŸisel Verilerin Korunması" baÅŸlıklı bir yazı kaleme aldı. Herkesin kendisiyle ilgili kiÅŸisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahip olduÄŸunu belirden ÖÄŸr.Gör. DOÄžU, bireyin özellikle kimlik, iletiÅŸim, saÄŸlık ve mali bilgileri, dini inancı, siyasi görüÅŸü gibi kiÅŸisel verilerinin mahremiyetini korumanın büyük önem arz ettiÄŸinin altını çizdi:

Temel Bir İnsan Hakkı: Kişisel Verilerin Korunması

Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir.

Bugün devlet kurumları, üniversiteler, yerel yönetimler veya özel kuruluÅŸlar, yürüttükleri faaliyetler kapsamında çok sayıda kiÅŸiye ait çeÅŸitli bilgilere ulaÅŸabilmektedir. Bu bilgiler, bilgi ve iletiÅŸim teknolojilerindeki geliÅŸmelere baÄŸlı olarak kolaylıkla iÅŸlenebilmekte ve paylaşılabilmektedir. Bu bilgiler arasında kiÅŸisel veriler de yer almakta ve bu durum verilerin korunması ihtiyacını gündeme getirmektedir. Bireyin özellikle kimlik, iletiÅŸim, saÄŸlık ve mali bilgileri, dini inancı, siyasi görüÅŸü gibi kiÅŸisel verilerinin mahremiyetini korumak büyük önem arz etmektedir.

KiÅŸilerin, özel hayatının gizliliÄŸini saÄŸlayabilmek için üçüncü kiÅŸilerin eline geçmesinde sakınca bulunan verilerinin hukuken korunması gereklidir. KiÅŸisel veriler, “özel hayatın gizliliÄŸi ve korunması hakkı” kapsamında Anayasa güvencesi altındadır. Herkes, kendisiyle ilgili kiÅŸisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kiÅŸinin kendisiyle ilgili kiÅŸisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere eriÅŸme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doÄŸrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öÄŸrenmeyi de kapsar. KiÅŸisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kiÅŸinin açık rızasıyla iÅŸlenebilir.

Ülkemizde; kiÅŸisel verilerin iÅŸlenmesinde baÅŸta özel hayatın gizliliÄŸi olmak üzere kiÅŸilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak ve kiÅŸisel verileri iÅŸleyen gerçek ve tüzel kiÅŸilerin yükümlülükleri ile uyacakları usul ve esasları düzenlemek için 6698 sayılı KiÅŸisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) 7 Nisan 2016 tarihinde yürürlüÄŸe girmiÅŸtir.

Gerçek kiÅŸiye iliÅŸkin her türlü bilgi, kiÅŸisel veridir

KiÅŸisel veri, bireyin ÅŸahsi, mesleki ve ailevi özelliklerini gösteren, o bireyi diÄŸer bireylerden ayırmaya ve niteliklerini ortaya koymaya elveriÅŸli her türlü bilgidir. Kanunda kiÅŸisel veri; “kimliÄŸi belirli veya belirlenebilir gerçek kiÅŸiye iliÅŸkin her türlü bilgi” ÅŸeklinde tanımlanmıştır. Bu bilgiler, belli bir kimsenin kimliÄŸi, etnik kökeni, fiziksel özellikleri, saÄŸlık, eÄŸitim, istihdam durumu, ayakkabı numarası, cinsel yaÅŸamı, aile hayatı, baÅŸkaları ile yaptığı haberleÅŸmeler, ikamet adresi, kredi kartı bilgisi, kiÅŸisel düÅŸünce ve inançları, dernek, vakıf ya da sendika üyelikleri, alışveriÅŸ alışkanlıkları gibi birçok hususu kapsamaktadır.

Bazı Kişisel Veriler Daha Hassas Veri Olarak Değerlendirilmekte

KiÅŸilerin ırkı, etnik kökeni, siyasi düÅŸüncesi, felsefi inancı, dini, mezhebi veya diÄŸer inançları, kılık ve kıyafeti, dernek, vakıf ya da sendika üyeliÄŸi, saÄŸlığı, cinsel hayatı, ceza mahkûmiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili verileri ile biyometrik ve genetik verileri özel nitelikli kiÅŸisel veridir. Åžekilden de görüleceÄŸi gibi en dıştan merkeze doÄŸru gidildikçe bazı kiÅŸisel veri kategorilerinde hassasiyetin arttığı, koruma tedbirlerinin sıkılaÅŸtırıldığı ve verilecek cezaların ağırlaÅŸtırıldığı görülmektedir. Bu açıdan bireyin en korunmaya muhtaç veri kategorisi saÄŸlık ve cinsel hayatına iliÅŸkin verileridir.

Paylaşırken Ä°yi DüÅŸünmek ve Dikkatli Olmak Gerekiyor

KiÅŸisel verilere iliÅŸkin suçlar, TCK’nın “Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına Ä°liÅŸkin Suçlar” bölümü içerisinde ele alınmıştır. Hukuka aykırı olarak kiÅŸisel verileri kaydeden kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir. KiÅŸisel verinin, kiÅŸilerin siyasi, felsefi veya dini görüÅŸlerine, ırki kökenlerine; hukuka aykırı olarak ahlaki eÄŸilimlerine, cinsel yaÅŸamlarına, saÄŸlık durumlarına veya sendikal baÄŸlantılarına iliÅŸkin olması durumunda birinci fıkra uyarınca verilecek ceza yarı oranında artırılır.

KiÅŸisel verileri, hukuka aykırı olarak bir baÅŸkasına veren, yayan veya ele geçiren kiÅŸi, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suçların kamu görevlisi tarafından ve görevinin verdiÄŸi yetki kötüye kullanılmak suretiyle, iÅŸlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.